Türkiye, üretim gücü ve ihracat potansiyeliyle dünya ticaretinde önemli bir aktör konumundadır. Ancak “fason üretici” kimliğinden sıyrılıp, katma değeri yüksek “küresel marka” sahibi bir ülke olmak, stratejik bir dönüşüm gerektirir. İşte bu dönüşümün merkezinde, dünyada bir benzeri daha olmayan devlet destekli markalaşma programı TURQUALITY yer alıyor.
Klasik ihracat desteklerinden ayrılarak, firmaların sadece satışlarını değil; kurumsal altyapılarını, yönetim becerilerini ve marka algılarını güçlendirmeyi hedefleyen bu program, Türk malı imajının dünyadaki teminatı olarak konumlanıyor.
TURQUALITY Nedir? İhracat Desteğinden Fazlası
TURQUALITY®, Türkiye’nin rekabet avantajına sahip olduğu sektörlerdeki firmaların, üretimden pazarlamaya, satıştan satış sonrası hizmetlere kadar tüm iş süreçlerini kapsayan bir yönetsel gelişim ve markalaşma platformudur.
Programın temel farkı odağıdır: Klasik teşvikler “daha fazla ihracat yapmayı” hedeflerken, TURQUALITY® “daha değerli markalar yaratmayı” hedefler. Amaç, uluslararası pazarlarda kendi markasıyla var olan, fiyat belirleyici (price-maker) konumundaki Türk şirketleri yaratmak ve “Türk Malı” imajını pozitif yönde güçlendirmektir.
Programın Stratejik Hedefleri ve Misyonu
Bir “gelişim katalizörü” olarak kurgulanan TURQUALITY®’nin misyonu, sadece finansal kaynak sağlamakla sınırlı değildir. Programın yol haritasında şu kritik hedefler yer alır:
- Küresel Oyuncular Yaratmak: Marka potansiyeli olan firmalara finansal kaynak ve stratejik danışmanlık sağlayarak onları global lige hazırlamak.
- Kurumsallaşma: Şirketlerin aile şirketi yapısından sıyrılıp, kurumsal ve sürdürülebilir bir yönetim yapısına kavuşmasını sağlamak.
- Bilgi ve Eğitim Desteği: Yönetim birimlerine yönelik eğitimler ve hedef pazarlar hakkında istihbarat desteği sağlayarak firmaların doğru aksiyon almasını kolaylaştırmak.
- İmaj Yönetimi: Yurtdışında Türk malı algısını güçlendirecek tanıtım ve iletişim faaliyetlerini koordine etmek.
Tarihçe: Tekstilden Başlayan Küresel Yolculuk
İlk kez 23 Kasım 2004 tarihinde yürürlüğe giren program, o dönem Türkiye’nin lokomotif sektörü olan tekstil ve hazır giyim sektörü ile pilot uygulamaya başladı.
Stratejik altyapının kurulması sürecinde, dünyaca ünlü danışmanlık firması Werner International ile çalışıldı. Pazarlama gurusu Jack Trout gibi isimlerin katıldığı stratejik planlama toplantılarıyla “Konumlandırma” (Positioning) stratejileri belirlendi. 2005 yılında oluşturulan “Markalaşma Yol Haritası” ile programın omurgası çatıldı.
Sektörel Genişleme ve Deloitte İş Birliği
Başlangıçta tekstil odaklı olan program, başarısının kanıtlanmasıyla birlikte kapsamını genişletti. Otomotiv, dayanıklı tüketim, kuyum/mücevherat, endüstriyel makineler ve hızlı tüketim ürünleri gibi sektörler de programa dahil edildi.
Bu genişleme sürecinde, aday firmaların şeffaf ve objektif kriterlerle seçilmesi için yönetim danışmanlığı devi Deloitte ile iş birliğine gidildi. Firmalar, 10 farklı performans alanında detaylı ön incelemeye tabi tutularak “Şampiyonlar Ligi”ne girmeye hak kazanıp kazanmadıkları belirlendi.
Seçim Süreci ve Yapılanma
TURQUALITY® bir hibe programından ziyade, bir “akreditasyon ve gelişim” programıdır. Firmalar iki aşamada değerlendirilir:
- Marka Destek Programı: Markalaşma yolunda potansiyeli olan ancak henüz TURQUALITY® seviyesine gelmemiş firmaların hazırlandığı havuz.
- TURQUALITY® Destek Programı: Tüm kurumsal ve finansal kriterleri sağlayan, global marka olma yetkinliğine sahip firmaların yer aldığı üst lig.
Ekonomi Bakanlığı, TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi) ve İhracatçı Birlikleri’nin koordinasyonunda yürütülen projede, firmaların performansı sürekli izlenmekte ve desteklerin verimliliği denetlenmektedir.
Yuzde100yerli.com Review
Türkiye’nin kilogram başına ihracat değerini 1.5 dolar seviyelerinden 3-4 dolar seviyelerine çıkarmasının tek yolu markalaşmadır. TURQUALITY®, bir devletin özel sektöre sunduğu en vizyoner destek modellerinden biridir. Sadece para vermek yerine, “Parayı nasıl yönetirsen dünya markası olursun?” sorusunun cevabını veren bu sistem, Türk sanayisinin “fasoncu” gömleğini çıkarıp “tasarımcı ve üretici” kimliğini giymesindeki en büyük itici güçtür.
Keywords: TURQUALITY nedir, devlet destekli markalaşma, Türk malı imajı, ihracat teşvikleri, kurumsallaşma desteği, küresel Türk markaları, Werner International, Deloitte TURQUALITY.
