Türk savunma sanayisi, Avrupa pazarındaki ayak izini doğrudan üretim anlaşmalarıyla hızla genişletiyor. HAVELSAN, VN Maritime Technologies ve İtalyan Piloda Defence ile yürüttüğü stratejik ortaklıkta üretim aşamasına geçti. Mart ayında Napoli’de duyurulan bu dev iş birliği, İtalya sularında görev yapacak yeni nesil deniz araçlarının inşasını kapsıyor. Proje kapsamında platformların fiziksel üretimi doğrudan İtalya’daki tesislerde (Napoli, Brindisi ve Torre Annunziata) gerçekleşiyor. Sonuç olarak Türk mühendisliğinin otonomi ve komuta kontrol yazılımları, Avrupa’nın en büyük donanmalarından birine doğrudan entegre oluyor.
Hibrit Konsept ve ÖK Gövde Teknolojisi
Anlaşmanın kalbinde yenilikçi bir hibrit konsept bulunuyor. Bu yapı sayesinde deniz platformları, yapısal bir değişikliğe ihtiyaç duymadan insanlı veya insansız modlarda görev yapıyor. Araçlar, otonom gözetleme, koordineli sürü operasyonları, arama kurtarma ve denizde müdahale gibi çok geniş bir yelpazede kullanılıyor.
Platformların fiziksel mimarisi, İzlandalı Rafnar şirketinden lisanslanan ve VN Maritime tarafından geliştirilen ÖK Hull gövde teknolojisine dayanıyor. Bu özel tasarım, geleneksel V formundaki gövdelere kıyasla dalga çarpma etkisini yüzde 95 oranında azaltıyor. Dolayısıyla bu mimari, platformun hizmet ömrünü uzatırken bakım maliyetlerini radikal bir şekilde düşürüyor. Ayrıca gövdenin sunduğu yüksek stabilite, araç üzerindeki sensörlerin performansını doğrudan artırıyor. Böylece elektro-optik kameralar ve su altı sonarları dalgalı denizlerde bile kusursuz veri topluyor.
Bu güçlü donanımın beynini ise HAVELSAN oluşturuyor. Şirket; komuta kontrol, otonom seyir ve sensör füzyonu gibi ileri teknolojileri bu İtalyan platformlarına başarıyla entegre ediyor.
40 Teknelik Filodan Otonom Geleceğe
Taraflar arasındaki bu stratejik sanayi iş birliği aslında yepyeni bir gelişme değil. Piloda Shipyard ve VN Maritime, 2025 yılında İtalya Sahil Güvenliği için büyük bir projeye imza atmıştı. Ekipler, o dönemde 40 adet 15 metrelik teknenin ortak üretimine başlamıştı.
Bugün duyurulan yeni aşamayla birlikte bu iş birliği, hibrit ve insansız deniz araçlarını (İDA) da kapsayacak şekilde genişliyor. İtalyan Mali Polisi (Guardia di Finanza) bu yeni nesil araçların ana potansiyel kullanıcıları arasında bulunuyor. Bununla birlikte diğer kamu güvenliği kurumları da projeyi yakından takip ediyor. Nitekim ekipler, Seafuture 2025 fuarında işlevsel bir prototipi La Spezia Deniz Üssü’nde sergilemişti. İtalyan kurumsal heyetleri bu aracı bizzat inceleyerek sahada başarıyla test etti.
Neden Hibrit Mimari Tercih Ediliyor?
Tam otonom insansız deniz araçlarının uluslararası sulardaki yasal statüsü ve düzenlemeleri henüz tam olarak netleşmedi. Bu nedenle hibrit yapı, yasal düzenlemelerin gelişim sürecini dikkate alan son derece esnek bir kullanım modeli sunuyor. İtalyan güvenlik güçleri, uluslararası hukukun veya operasyonun gerektirdiği durumlarda araca personel bindirerek görev yapıyor. Rutin devriye görevlerinde ise araç tamamen insansız ve otonom bir robota dönüşüyor.
İlk Sözleşme Yolda
HAVELSAN’ın İtalya’daki bu stratejik hamlesi, Türkiye’nin savunma sanayisindeki rolünü açıkça kanıtlıyor. Türkiye artık sadece platform satmıyor, aynı zamanda küresel bir yazılım entegratörü olarak öne çıkıyor.
Konsorsiyum üyeleri, 2026 yılının ilk yarısında ilk resmi satın alma sözleşmesinin imzalanmasını hedefliyor. İş birliği çerçevesinde, savunma, deniz güvenliği ve çevresel izleme alanlarında kullanılacak farklı boyutlardaki platformların geliştirilmesi planlanıyor. Nihayetinde İtalyan devlet kurumları, deniz filolarını Türk mühendisliğinin otonom zekasıyla donatılmış yeni nesil hibrit platformlarla güçlendirmeye hazırlanıyor.
