Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE), Türkiye’nin dört bir yanından toplanan ekonomik ömrünü tamamlamış hurda malzemeleri, yüksek teknolojiyle işleyerek savunma sanayisinin en kritik ihtiyacı olan “vasıflı çeliğe” dönüştürüyor. Kırıkkale, İzmit ve İzmir’deki tesislerde yürütülen bu devasa geri dönüşüm operasyonu, atıl durumdaki metal yığınlarını 5.56 mm mermiden 155 mm obüs namlusuna kadar uzanan stratejik bir güce eviriyor.
Türk savunma sanayisinin bel kemiği konumundaki Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE), sadece silah ve mühimmat üretimiyle değil, ham madde tedarikindeki bağımsızlık stratejisiyle de dikkat çekiyor. Kurum tarafından paylaşılan son veriler ve görüntüler, “MKE Geri Dönüşüm İşletme Müdürlüğü”nün, bir hurda sahasından öte, stratejik bir ham madde üretim merkezi gibi çalıştığını gözler önüne seriyor. Bir zamanlar yolcu taşıyan bir otobüs veya raylarda yolcu taşıyan bir tren vagonu, MKE’nin potasında eriyerek Mehmetçiğin elindeki piyade tüfeğine veya Fırtına obüsünün gövdesine dönüşüyor.
3.000 Tonluk Preslerde Şekillenen “Milli Çelik”
MKE’nin yürüttüğü bu süreç, sıradan bir geri dönüşüm faaliyetinden çok daha karmaşık bir metalurji mühendisliği içeriyor. Süreç, Kırıkkale, İzmit (Seymen) ve İzmir (Aliağa) bölgelerinde toplanan hurdaların; uzman ekiplerce kimyasal ve fiziksel özelliklerine göre titizlikle ayrıştırılmasıyla başlıyor. Bu ayrıştırma, elde edilecek çeliğin kalitesini belirleyen en kritik aşama olarak kabul ediliyor.
Ayrıştırılan nitelikli atıklar, MKE Çelik ve Pirinç Fabrikası’ndaki elektrikli ark ocaklarında eritilerek sıvı ham çeliğe dönüştürülüyor. Ancak asıl “teknolojik büyü” dökümden sonra başlıyor.
- Yüksek Isı ve Basınç: İngot kalıplarına dökülen çelik, 1.250 derece sıcaklıkta tavlanıyor.
- Devasa Güç: Isıtılan bloklar, 3.000 tonluk dev preslerde sıkıştırılarak çeliğin moleküler yapısı güçlendiriliyor ve ilk formunu kazanıyor.
- Geniş Ürün Gamı: Bu süreç sonunda ortaya çıkan “vasıflı çelik”; 5.56 mm’den 155 mm’ye kadar Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanterindeki tüm silah sistemlerinde, hafif ve ağır silah namlularında ve mühimmat gövdelerinde kullanılıyor.
Ham Maddede “Tam Bağımsızlık” Stratejisi
Savunma sanayisinde platform üretmek kadar, o platformu oluşturacak ham maddeye sahip olmak da kritik bir beka meselesidir. MKE’nin bu “döngüsel ekonomi” modeli, Türkiye’nin ithal çelik bağımlılığını azaltırken, olası ambargo veya tedarik krizlerinde üretimin aksamadan devam etmesini garanti altına alıyor.
Hurda bir aracın şasisinin, zırhlı bir aracın gövdesine veya bir mühimmatın kovanına dönüşmesi, maliyet etkinliği açısından da büyük avantaj sağlıyor. MKE, binlerce çalışanının emeği ve asırlık tecrübesiyle, “atık” olarak görülen materyalleri “stratejik değere” dönüştürerek, Türk savunma sanayisinin görünmez kahramanı olan “nitelikli metal” ihtiyacını yerli imkanlarla karşılıyor.
Atıktan Doğan Vurucu Güç
MKE’nin “Atık > Değer > Güç” mottosuyla özetlediği bu süreç, Türkiye’nin savunma sanayisindeki entegre üretim kabiliyetinin en somut kanıtı. Sadece son ürünü değil, o ürünü oluşturan en temel maddeyi de üretebilmek, Türkiye’yi küresel savunma pazarında çok daha rekabetçi ve bağımsız bir konuma taşıyor. Geri dönüştürülen her metal parçası, Türk ordusunun caydırıcılığına eklenen yeni bir tuğla anlamına geliyor.
