Türk savunma sanayisinin sınır güvenliği ve askeri tesisleri korumak için geliştirdiği ileri teknolojiler, artık dezavantajlı vatandaşların hizmetine giriyor. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, “CANGÖZ” projesi için kritik bir iş birliği protokolüne imza attı. Bu anlaşma sayesinde, huzurevleri ve çocuk evlerinde yapay zeka destekli yerli izleme sistemleri dönemi başlıyor. CANGÖZ projesi, savunma sanayisinde elde edilen mühendislik tecrübesinin sivil kullanıma (spin-off) aktarılmasının en başarılı örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Savunma sanayisinin mühendislik birikimi artık doğrudan sivil hayata dokunuyor. Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın katılımıyla imzalanan Yapay Zeka Destekli ve Gerçek Zamanlı İzleme, İkaz ve Güvenlik Risklerinin Yönetimi CANGÖZ Projesi, Türkiye’nin teknoloji vizyonunda yeni bir sayfa açtı. Çünkü bu hamle, sadece bir donanım alımı değil, askeri standartlarda geliştirilen yüksek teknolojinin kamu hizmetlerine entegrasyonunu ifade ediyor.
Sınırları Koruyan Zeka, Artık Hayat Kurtarıyor
Savunma sanayisinde üretilen teknolojilerin sivil hayata entegre edilmesi, küresel teknoloji ekosistemlerinde Çift Kullanımlı Teknoloji olarak adlandırılıyor. Askeri standartlarda geliştirilen sistemler, çok yüksek güvenilirlik ve sıfır hata toleransına sahip oluyor.
Prof. Dr. Haluk Görgün’ün vurguladığı bu yaklaşım, CANGÖZ projesinin tam merkezinde yer alıyor. Örneğin, sınır hattındaki bir sızmayı veya hareketliliği tespit etmek için eğitilen yapay zeka algoritmaları, bu projeyle yeni bir göreve atanıyor. Sistem, bir huzurevinde yaşlı bir vatandaşın düşmesini, fenalaşmasını veya çocuk evindeki olağan dışı bir durumu saniyeler içinde tespit edebilecek. Böylece ülkenin güvenliği için yapılan Ar-Ge yatırımları, insan onurunu koruyan sivil bir araca dönüşüyor.
Askeri Standartlarda Gizlilik ve Siber Güvenlik
Sosyal hizmet kurumları, mahremiyetin en üst düzeyde korunması gereken alanların başında geliyor. Bu nedenle toplanan verilerin siber güvenliği büyük bir önem taşıyor.
SSB, savunma projelerindeki kriptolama ve siber güvenlik tecrübesini doğrudan bu kurumlara taşıyor. Geliştirilecek yerli kamera ve izleme sistemleri, dış internete kapalı (İntranet/Kapalı Ağ) özel bir mimari üzerinde çalışacak. Ayrıca sistem, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) tam uyumlu bir yapıda faaliyet gösterecek. Sonuç olarak, dışarıdan gelebilecek siber saldırılar veya görüntü sızıntısı riskleri askeri önlemlerle engelleniyor.
Erken Uyarı ile Hızlı Müdahale
Yeni sistem, sadece kayıt yapan pasif bir kamera altyapısı sunmuyor. Bunun yerine, 7/24 ortamı tarayan aktif bir yapay zeka asistanı gibi çalışıyor.
CANGÖZ sistemin sahada sunacağı temel faydalar şunları kapsıyor:
- Anomali Tespiti: Sistem, ortamdaki hareketsizliği, düşmeleri veya anormal davranışları algılıyor.
- Erken Uyarı: Olası bir acil durumda sağlık veya güvenlik personeline anında alarm iletiyor.
- İnsan Hatasını Sıfırlama: İnsan gözünden kaçabilecek veya yorgunluktan kaynaklı gözden kaçan detayları algoritmalar yakalıyor.
Savunmadan Sivil Sanayiye Teknoloji Transferi
Türkiye, uzun yıllardır savunma sanayisinde ciddi bir Ar-Ge birikimi inşa etti. Ülkemiz, şimdi bu teknolojik derinliği sağlık, enerji ve ulaşım gibi sivil sektörlere aktarıyor. SSB ve Aile Bakanlığı iş birliğiyle duyurulan CANGÖZ projesi, pilot uygulamaların ardından fazlı kurulum modeliyle tüm Türkiye’ye yayılacak.
Sonuç olarak bu hamle, Türk mühendislerinin ürettiği yüksek teknolojinin sadece sınır ötesinde değil, toplumun en kırılgan kesimlerinin de yanında olduğunu kanıtlıyor. Savunma sanayisi, sivil alanlara sağladığı bu teknoloji transferiyle ülkenin topyekun dijitalleşmesine başarıyla liderlik ediyor.
