Türk savunma sanayisinin küresel açılımında stratejik bir viraj daha dönülüyor. ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, Suudi Arabistan Hava Savunma Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Abdullah Mesfer Alfasily ve beraberindeki heyeti Ankara’daki tesislerde ağırladı. Ziyaretin gündeminde, NEOM projesi için konuşulan Çelik Kubbe mimarisi ve teknoloji transferine dayalı ortak üretim modellerinin olabileceği belirtiliyor.
Türkiye ve Suudi Arabistan arasındaki savunma sanayisi iş birliği, son dönemde atılan tarihi imzalarla stratejik ortaklık seviyesine yükseliyor. Bu yakınlaşmanın son halkası, ASELSAN’da gerçekleşti. ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Suudi Arabistan Hava Savunma Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Abdullah Mesfer Alfasily ile bir görüşme gerçekleştirdiklerini duyurdu. Akyol, “Mevcut projelerimiz ve potansiyel iş birliği alanlarımıza yönelik verimli görüşmeler gerçekleştirdik” ifadelerini kullanarak, iki ülke arasındaki teknolojik iş birliğinin derinleştiğine işaret etti.
Geleceğin Şehri NEOM’u “Çelik Kubbe” Mi Koruyacak?
Tümgeneral Alfasily’nin uzmanlık alanının hava savunma sistemleri olması, görüşmelerin odağını netleştiriyor. Uluslararası savunma kulislerinde dönen bilgilere göre, Suudi Arabistan, 500 milyar dolarlık fütüristik mega şehri NEOM’u korumak için ASELSAN ile yakın temas halinde.
Riyad yönetiminin, Avrupa menşeli MBDA sistemleri yerine Türkiye’nin teknoloji transferine açık modeline sıcak baktığı biliniyor. Bu kapsamda ASELSAN öncülüğünde geliştirilen ve Türkiye’nin katmanlı hava savunma mimarisi olan Çelik Kubbe (Steel Dome) konsepti, Suudi yetkililerin radarına girmiş durumda. Henüz geliştirme aşamasında olan ancak yapay zeka destekli sensörleri, entegre komuta kontrol yeteneği ve farklı irtifalardaki tehditleri karşılama kapasitesiyle dikkat çeken yerli hava savunma sistemi, Suudi Arabistan’ın yeni nesil güvenlik mimarisinin de belkemiği olabilir.
GÜRZ Sistemi ve Orta Doğu’nun Yeni Tehdit Algısı
ASELSAN, Suudi Arabistan pazarındaki iddiasını sadece masa başında değil, sahada da kanıtlıyor. Şubat 2024’te Riyad’da düzenlenen World Defense Show’da ilk kez uluslararası vitrine çıkan GÜRZ Hava Savunma Sistemi, bölgedeki asimetrik tehditlere karşı en etkili çözümlerden biri olarak öne çıkıyor.
Mikro İHA sürülerinden seyir füzelerine kadar geniş bir tehdit yelpazesini tek bir platform üzerinde (top ve füze hibrit yapısı) karşılayabilen GÜRZ, Suudi heyetinin ASELSAN ziyaretindeki en önemli başlıklardan biri olabilir. Orta Doğu coğrafyasında artan drone saldırıları, GÜRZ gibi otonom ve mobil sistemlere olan ihtiyacı her geçen gün artırıyor.
Suudi Arabistan’ın “Vizyon 2030” Hedefi ve Yerli Üretim Şartı
Suudi Arabistan’ın savunma alımlarındaki en kritik kriteri, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın açıkladığı “Vizyon 2030” hedefleri oluşturuyor. Bu vizyon, savunma harcamalarının %50’sinin ülke içinde üretilmesini şart koşuyor. Batılı firmaların genellikle paket ürün satıp teknoloji paylaşımına kapalı durduğu bu noktada, Türkiye’nin esnek ve paylaşımcı yaklaşımı ibreyi Ankara’ya çeviriyor.
İki ülke arasında son dönemde atılan somut adımlar, bu stratejinin işlediğini kanıtlıyor:
- AKINCI TİHA Anlaşması (2023): Baykar ile imzalanan yaklaşık 3 milyar dolarlık anlaşma kapsamında, AKINCI TİHA’ların Suudi Arabistan’da ortak üretilmesi kararlaştırıldı. Bu, Krallık tarihindeki en büyük savunma sözleşmelerinden biriydi.
- ASELSAN Silah Kuleleri (2025): Zırhlı araçlar için kritik öneme sahip uzaktan komutalı silah sistemlerinin (SARP vb.) Suudi Arabistan’da üretilmesi için teknoloji transferi anlaşması yapıldı.
- KAAN İlgisi: Suudi Arabistan’ın, TUSAŞ tarafından geliştirilen Milli Muharip Uçak KAAN projesine de ilgi duyduğu ve potansiyel ortaklıkları değerlendirdiği biliniyor.
Teknoloji Transferinde “Kazan-Kazan” Dönemi
Tümgeneral Alfasily’nin ziyareti, Suudi Arabistan devlet savunma şirketi SAMI (Saudi Arabian Military Industries) ile Türk firmaları arasındaki kazan-kazan modelinin bir yansıması. ASELSAN, 86’dan fazla ülkeye ihracat yapan küresel bir oyuncu olarak, sadece ürün satmıyor, mühendislik ve üretim kabiliyeti de kazandırıyor.
Görüşmelerin ardından resmi bir proje duyurusu yapılmasa da savunma analistleri, yakın gelecekte özellikle elektronik harp, radar sistemleri ve entegre hava savunma alanlarında yeni ihracat ve ortak üretim haberlerinin gelebileceğini öngörüyor. Türkiye’nin NATO standartlarındaki ürünleri ve siyasi alandaki normalleşme süreci, Riyad-Ankara hattında milyar dolarlık yeni savunma anlaşmalarının temellerini atıyor.
Yuzde100yerli.com takipçileri olarak görüşleriniz önem veriyoruz, peki siz Türkiye’nin hazır kapalı paket ürünler satmak yerine dost ve müttefik ülkelere teknoloji transferi de içeren satış politikaları hakkında ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi yorumlar kısmında paylaşın Türkiye’nin yerli ve milli projelerinin arşivine katkıda bulunun.
