TÜBİTAK UZAY mühendisleri tarafından tasarlanıp üretilen Türkiye’nin ilk yerli yer gözlem uydusu RASAT, yörüngedeki görev süresinde kırdığı rekorlar ve sağladığı kritik verilerle Türk havacılık tarihine adını altın harflerle yazdırdı. Öngörülen ömrünün 3 katı süre görev yapan RASAT, yerli uydu teknolojisinin rüştünü ispatladığı en somut proje oldu.
Türkiye’nin uzay serüveninde bir dönüm noktası olan RASAT, 17 Ağustos 2011 tarihinde Rusya’dan fırlatıldığında sadece 3 yıllık bir görev ömrü biçilmişti. Ancak Türk mühendisliğinin dayanıklılık testi niteliğindeki bu proje, yörüngedeki 9. yılını (2020 verileriyle) geride bırakarak beklenenin çok üzerinde bir performans sergiledi.
Danışmanlık veya dış destek alınmadan, tamamen TÜBİTAK UZAY‘ın öz kaynakları ve BİLSAT projesinden edinilen tecrübeyle üretilen RASAT, dışa bağımlılığı azaltma yolunda atılan en stratejik adımlardan biriydi.
98 Dakikada Dünya Turu: RASAT’ın Teknik Gücü
Dünyanın her yerinden kısıtlama olmaksızın görüntü alabilme yeteneğine sahip olan RASAT, teknik kapasitesiyle afet yönetiminden şehirciliğe kadar pek çok alana veri sağladı.
- Ağırlık: 93 kg
- Yörünge Süresi: 98 dakikada bir dünya turu.
- Görüntüleme Sıklığı: Türkiye üzerinden günde 4 kez geçiş.
- Çözünürlük: 7,5 metre pankromatik (siyah-beyaz) ve 15 metre multispektral (renkli/çok bantlı).
- Kapsama: Tek seferde 30 km x 30 km çerçeve veya 960 km uzunluğunda şerit görüntüleme.
Bu teknik kabiliyetler sayesinde; barajlardaki su seviyelerinden kaçak yapılaşmaya, orman yangınlarından volkanik hareketlere kadar stratejik öneme sahip milyonlarca kare, yüksek çözünürlükle kayıt altına alındı.
Tasarım Ömrü 3 Yıldı, O Bir Efsaneye Dönüştü
RASAT’ın en büyük başarısı, uzay ortamının zorlu koşullarına (radyasyon, aşırı sıcaklık farkları) karşı gösterdiği dirençti. 3 yıl çalışması planlanan uydu, 9. yılı itibarıyla şu çarpıcı istatistiklere ulaştı:
- Toplam Tur: Yörüngede 47.943 tur.
- Görev Sayısı: 3.202 başarılı görüntüleme görevi.
- Taranan Alan: Toplam 16.813.800 km²’lik alanın görüntülenmesi.
Bu veriler, Türk mühendis ve teknisyenlerinin, uzun ömürlü ve dayanıklı uydu sistemleri üretme konusundaki yetkinliğini tüm dünyaya kanıtladı.
GEZGİN Portalı: Türkiye’nin Uydu Arşivi Halka Açıldı
RASAT’ın elde ettiği veriler sadece devlet kurumlarına değil, vatandaşın ve araştırmacıların kullanımına da sunuldu. Yörüngeden indirilen ham görüntüler, TÜBİTAK UZAY yer istasyonlarında geometrik ve radyometrik düzeltmelerden geçirildikten sonra Türkiye’nin ilk yerli uydu görüntüsü portalı olan GEZGİN‘e (www.gezgin.gov.tr) yüklendi.
Bu portal sayesinde, Türkiye’nin en güncel harita verileri ve geçmişe dönük uydu görüntüleri, akademik ve sivil çalışmalar için paha biçilemez bir kaynak haline geldi.
