Türkiye, raylı sistemlerde sadece elektrikli değil, geleceğin yakıtı olarak görülen “Hidrojen” teknolojisinde de oyun kurucu olmaya hazırlanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, TÜRASAŞ’ın hidrojenli tren geliştirme projesi için İngiltere ile stratejik bir iş birliği anlaşması imzaladıklarını duyurdu. Projenin en kritik detayı ise Ar-Ge ve üretim üssünün Türkiye olması ve tüm fikri mülkiyet haklarının %100 yerli kalması.
Milli Elektrikli Tren setlerini raylara indiren ve seri üretime geçen Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayisi A.Ş. (TÜRASAŞ), şimdi de rotayı “Sıfır Emisyon” hedefine çevirdi. Bakan Abdulkadir Uraloğlu’nun sosyal medya hesabından duyurduğu tarihi anlaşma ile Türkiye, demiryollarında dizel bağımlılığını bitirecek ve karbon ayak izini sıfırlayacak hidrojen teknolojisi için düğmeye bastı.
Ortaklık İngiltere ile, Fikri ve Sınai Haklar TÜRASAŞ’ta
Bu anlaşmayı sıradan bir teknoloji transferinden ayıran en önemli özellik, Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları (IP) konusundaki hassasiyet. Genellikle uluslararası konsorsiyumlarda teknoloji yabancı ortağa ait olurken, Bakan Uraloğlu bu projede kuralların Türkiye lehine işleyeceğini vurguladı.
Buna göre:
- Merkez Türkiye: Projenin Ar-Ge ve üretim merkezi TÜRASAŞ tesisleri olacak.
- Milli Teknoloji: Geliştirilecek hidrojenli trenin tüm fikri hakları (lisans, patent, satış hakkı) yerli ve milli olarak TÜRASAŞ’ta kalacak.
- Bilgi Transferi: İngiltere ile yapılan iş birliği, Türk mühendislerin hidrojen yakıt hücresi ve entegrasyonu konusundaki yetkinliğini küresel seviyeye taşıyacak.
Hedef: Hidrojen Teknolojisinde “Bölgesel Üs” Olmak
Dünya demiryolu endüstrisi, elektrifikasyonun maliyetli olduğu hatlarda dizel trenler yerine hidrojen yakıtlı trenlere (Hydrail) geçiş yapıyor. TÜRASAŞ, bu projeyle sadece iç pazarın ihtiyacını karşılamayı değil, çevre ülkeler için de bir tedarikçi olmayı hedefliyor.
Bakan Uraloğlu, hedeflerini; “TÜRASAŞ’ı hidrojen teknolojisinde bölgesel bir üs haline getirmek” sözleriyle özetledi. Bu vizyon, Türkiye’nin demiryolu araçları ihracatında katma değeri en yüksek segmente giriş yapması anlamına geliyor.
Neden Hidrojen?
Hidrojenli trenler, üzerindeki yakıt hücrelerinde hidrojeni oksijenle tepkimeye sokarak elektrik üretiyor ve bu enerjiyi motorlara iletiyor. Dışarıya egzoz dumanı yerine sadece su buharı atan bu trenler, “Yeşil Ulaşım”ın zirvesi kabul ediliyor. TÜRASAŞ’ın bu hamlesi, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleriyle de tam uyum sağlıyor.
