Hava sahası yönetiminde dışa bağımlılığı bitiren stratejik bir proje daha hayata geçiyor. TÜBİTAK BİLGEM ve DHMİ iş birliğiyle geliştirilen, HAVELSAN’ın teknolojik altyapısıyla güçlenen Türkiye’nin ilk Milli Hava Trafik Kontrol Simülatörü (atcTRsim), Esenboğa Havalimanı’nda kapılarını açıyor. Sistem, 360 derece görsel yeteneği ve “arkadan yansıtma” teknolojisiyle Türkiye’de bir ilki gerçekleştiriyor.
Hava trafik kontrolörlerinin eğitimi, uçuş güvenliğinin en kritik halkasını oluşturuyor. Bugüne kadar genellikle yabancı menşeli sistemlerle yürütülen bu süreç, atcTRsim projesiyle millileşiyor. Esenboğa Havalimanı Eğitim ve Simülatör Tesislerinde devreye alınan sistem; TÜBİTAK BİLGEM mühendislerinin yazılım gücünü, HAVELSAN’ın simülasyon tecrübesini ve DHMİ’nin operasyonel bilgisini tek bir potada eritiyor.
Türkiye’de Bir İlk: 360 Derece Görsellik ve Arkadan Yansıtma
atcTRsim, sadece bir yazılım değil, donanımsal olarak da ileri mühendislik içeriyor. Proje kapsamında geliştirilen Meydan Kontrol Simülatörü, Türkiye’de ilk kez uygulanan “arkadan yansıtmalı 360 derece görsel sistem” teknolojisiyle donatılıyor. Bu teknoloji, kuledeki kontrolör adaylarına, pisti ve çevresini birebir gerçeklikte, kör nokta kalmadan görebilme imkanı sunuyor.
Simülatör kompleksi iki ana bileşenden oluşuyor:
- Meydan Kontrol Simülatörü: 360 derece kule ortamı simülasyonu sağlayan bu birim, aynı anda 8 adet hayali pilot pozisyonu (Pseudo-Pilot) kapasitesiyle yoğun hava trafiğini gerçekçi senaryolarla canlandırıyor.
- Yaklaşma ve Yol Kontrol Radar Simülatörü: Havadaki trafiğin yönetildiği bu bölümde, 8 adet kontrolör çalışma pozisyonu (Planlama ve Uygulama) ve yine 8 adet hayali pilot pozisyonu bulunuyor. Bu kapasite, kalabalık eğitim gruplarının aynı anda senkronize çalışmasına olanak tanıyor.
Esnek ve Genişleyebilir “Yerli” Mimari
İthal simülatörlerin en büyük dezavantajı olan “güncelleme maliyeti ve zorluğu”, atcTRsim ile tarih oluyor. Sistem, tamamen yerli imkanlarla ve genişleyebilir yapıda tasarlanıyor.
- Yeni Havalimanları Anında Ekleniyor: Yeni inşa edilen bir havalimanının 3 boyutlu modelleri veya mevcut bir havalimanında yapılan pist değişiklikleri, sisteme Türk mühendislerince hızla entegre ediliyor.
- Hava Sahası Modifikasyonları: Hava sahası rotalarındaki değişiklikler veya yeni uçuş koridorları, dışarıdan hizmet alımına gerek kalmadan simülatöre yüklenebiliyor.
Eğitimden Planlamaya Tam Kapsamlı Çözüm
atcTRsim, sadece temel hava trafik kontrolör eğitimlerinde değil, ileri düzey eğitimlerde ve hava sahası yapılanma çalışmalarında da aktif rol oynuyor. DHMİ personeli, olası kriz senaryolarını ve yeni hava sahası tasarımlarını, gerçek operasyona geçmeden önce bu simülatörde test ediyor.
TÜBİTAK, DHMİ ve HAVELSAN’ın bu güç birliği, Türkiye’nin havacılık eğitim teknolojilerinde kendi kendine yeten bir ülke olma yolundaki en somut adımlarından biri olarak kayıtlara geçiyor.
