Havacılık güvenliğinin en büyük tehditlerinden biri olan kuş çarpması (Bird Strike) olaylarına karşı geliştirilen Türkiye’nin ilk milli Kuş Tespit Radarı (KUŞRAD), üstün teknik özellikleriyle havalimanlarında “görünmeyeni” görünür kılıyor. TÜBİTAK BİLGEM ve DHMİ iş birliğiyle geliştirilen sistem, S-Bant ve X-Bant radar teknolojilerini birleştirerek 40 kilometre yarıçapında kuşları, sürüleri ve uçakları aynı anda takip ediyor.
Sivil havacılıkta uçuş güvenliğini maksimize etmek ve tarifeli uçuşları göç yollarına göre en uygun zaman dilimlerine planlamak amacıyla geliştirilen KUŞRAD, 6 yıllık yoğun bir Ar-Ge sürecinin ardından sahada aktif rol oynuyor. Sistem, sadece bir radar olmanın ötesinde; mesafe, yükseklik, yön, hız ve rota bilgilerini analiz ederek hava trafik kontrolörlerine (ATC) kritik karar desteği sunuyor.
24 Saat Kesintisiz “Hacimsel” Takip
KUŞRAD, havalimanı çevresindeki kritik bölgelerde süzülen göçmen kuşları tespit etmek için 7/24 kesintisiz çalışıyor. Sistemin en büyük yeteneği, hava hedeflerinin “3 Boyutlu Hacimsel Tespiti”ni yapabilmesi ve bu hedefleri Kuş, Kuş Sürüsü veya Uçak olarak sınıflandırabilmesi.
Operatör kontrolünde detaylı analiz yapabilen sistem, kritik alanlara giren kuş sürüleri için hem görsel hem de sesli uyarı vererek kuleyi anında ikaz ediyor. Elde edilen tüm veriler, istatistiksel analiz için kaydediliyor ve uluslararası havacılık standardı olan ASTERIX formatında raporlanıyor.
Teknik Derinlik: Çift Radar Teknolojisi ve Veri Füzyonu
KUŞRAD, tek bir radar ünitesi değil, farklı frekanslarda çalışan iki gelişmiş radarın “Veri Füzyonu” (Data Fusion) ile çalıştığı hibrit bir teknoloji harikası.
1. Yatay Radar (YR – S Bant):
- Görevi: Geniş alan taraması.
- Teknoloji: S-Bant darbe (pulse) radarı.
- Menzil: 40 kilometreye kadar tespit ve takip.
- Güç: 60 kW tepe gücü.
- Hız: Dakikada 21 devir dönüş hızı ile hedefleri kaçırmıyor.
- Çözünürlük: 20 metrenin altında hassasiyetle hedef ayırabiliyor.
2. Dikey Radar (DR – X Bant):
- Görevi: Yükseklik ve detaylı analiz.
- Teknoloji: X-Bant Frekans Modülasyonlu Sürekli Dalga (FMCW) radarı.
- Menzil: 20 kilometre dikey menzil.
- Hassasiyet: 6 metrenin altında çözünürlük ile en küçük sürüleri bile yakalıyor.
- Doppler İşleme: 32 adımdan fazla hız seviyesi analizi ile hedefin hızını ve yönünü mikroskobik düzeyde inceliyor.
Sistem, Mod 1‘de 3 boyutlu hacimsel tespit yaparken, Mod 2‘de ise sektörel ve yüksek çözünürlüklü Doppler analizi gerçekleştirerek hedefin niteliğini (kuş mu, uçak mı, drone mu?) belirliyor.
Sensör Yerleşkesi ve Operasyon Merkezi
Milli radar sistemi, donanım olarak iki ana birimden oluşuyor:
- Sensör Yerleşkesi: Yatay ve Dikey Radarların bulunduğu bu alanda ayrıca meteorolojik ölçüm sistemleri, GPS ve sistemin her koşulda çalışmasını sağlayan Kesintisiz Güç Kaynağı (KGK) yer alıyor.
- Operasyon Merkezi: Verilerin işlendiği beyin takımı. Burada sunucu ve depolama birimleri, operatör arayüz konsolları ve geriye dönük inceleme imkanı sağlayan video kayıt sistemleri bulunuyor. Uzaktan erişim yeteneği sayesinde veriler ağ üzerinden ilgili birimlerle anlık paylaşılıyor.
DHMİ: Teknoloji İhraç Eden Kurum Vizyonu
DHMİ Genel Müdürlüğü, KUŞRAD projesiyle uluslararası arenada “işletmeci” kimliğinin yanına “teknoloji geliştirici” sıfatını da ekliyor. Uluslararası havacılık fuarlarında sergilenen KUŞRAD, ATC Simülatör ve Hava Aracı Takip Sistemi gibi yerli çözümler, dünya havacılık sektörünün ilgisini çekmeye devam ediyor.
