Dünyanın ilk SİHA gemisi TCG Anadolu, Steadfast Dart 2026 NATO Tatbikatı’nda sadece hava gücüyle değil, amfibi yetenekleriyle de gövde gösterisi yaptı. Güverteden kalkan Bayraktar TB3’ler gökyüzünde tarih yazarken, geminin havuzundan suya inen FNSS üretimi Zırhlı Amfibi Hücum Araçları (ZAHA), NATO komutanlarının dikkatini en az SİHA’lar kadar çekti. İşte hem denizin hem karanın hakimi olarak tasarlanan, dünyanın sayılı ordularının sahip olduğu bu stratejik platformun geliştirilme süreci, teknik üstünlükleri ve küresel rakipleriyle kıyaslaması.
Amfibi harekatlar, askeri doktrinlerdeki en karmaşık ve riskli operasyon türlerinden biridir. Bir birliğin güvenli bir gemiden çıkıp, savunmasız olduğu deniz yüzeyini geçerek, düşman ateşine açık bir kumsala çıkması ve orada tutunması gerekir. İşte Türkiye’nin bu ölümcül boşluğu kapatmak için geliştirdiği çözümün adı ZAHA. Steadfast Dart 2026 tatbikatında TCG Anadolu’nun havuzundan suya inen ve dalgaları yararak sahile ulaşan ZAHA filosu, Türk Deniz Piyadelerinin operasyonel menzilini ve vuruş gücünü yeni bir boyuta taşıdı.
Mühendislik Meydan Okuması: Geliştirme ve Test Süreci
FNSS mühendisleri ZAHA projesine başlarken masada zorlu bir denklem vardı. Bir araç hem denizde bir tekne gibi hidrodinamik olmalı, hem karada bir tank gibi zırhlı ve çevik olmalı, hem de TCG Anadolu gibi bir LHD gemisiyle tam uyumlu çalışmalıydı.
Bu süreçte ZAHA, dünyada çok az aracın maruz kaldığı testlerden geçti. Bunlardan en ikonik olanı Alabora Testi’ydi. Zorlu deniz koşullarında (Sea State 4) aracın devrilmesi durumunda, içindeki mürettebatla birlikte saniyeler içinde kendini düzeltebilmesi gerekiyordu. ZAHA, ağırlık merkezinin hassas mühendislikle ayarlanması sayesinde bu testi başarıyla geçti. Ayrıca mayın ve balistik testlerinde, gövde tasarımının şok sönümleme yeteneği ve zırh direnci kanıtlandı.
Karada Zırhlı, Denizde Gemi
ZAHA’yı standart zırhlı personel taşıyıcılardan (ZPT) ayıran en büyük özellik, hibrit yapısıdır.
- Deniz Performansı: ZAHA, arkasında bulunan özel tasarım güçlü su jetleri sayesinde denizde 7 Knot (yaklaşık 13 km/s) hıza ulaşabiliyor. Bu, tonlarca ağırlığındaki zırhlı bir kutu için oldukça yüksek bir sürattir. Gövde tasarımı, su direncini minimize edecek şekilde hidrodinamik formda üretilmiştir.
- Kara Performansı: Sahile çıktığı anda su jetlerini kapatıp paletlerine güç veren ZAHA, karada 70 km/s hıza ulaşabiliyor. %60 dik eğim tırmanma ve %40 yan eğimde tutunma kapasitesi, aracın zorlu kıyı coğrafyalarında (kum, çamur, kayalık) durdurulamaz olmasını sağlıyor. Ayrıca 90 cm’lik dik engelleri ve 2 metrelik hendekleri aşabilmesi, onu tam teşekküllü bir zırhlı muharebe aracı yapıyor.
- Güç ve Aktarım: 20 Bg/ton güç-ağırlık oranıyla sınıfının en çevik araçlarından biri olan ZAHA, tam otomatik transmisyonu ile sürücüye hem denizde hem karada maksimum kontrol sağlıyor.
ZAHA’nın Ateş Gücü, ÇAKA Uzaktan Komutalı Kule
ZAHA sadece bir personel taşıyıcı değil, aynı zamanda bir ateş destek platformudur. FNSS, bu araç için özel olarak ÇAKA Uzaktan Komutalı Kule (UKK) sistemini geliştirdi. Çaka Bey’den ilhamla isimlendirilen bu kule:
- 12.7 mm Makineli Tüfek ve 40 mm Otomatik Bomba Atar ile donatılmıştır.
- Korozyon direnci, deniz suyunun yaratacağı aşındırıcı etkiye karşı özel olarak güçlendirilmiştir.
- Kule, nişancının zırh koruması altından çıkmadan, gece/gündüz görüş sistemleriyle hedefi tespit edip imha etmesine olanak tanır.
Küresel Rakipler ve ZAHA’nın Konumu
Dünyada ZAHA sınıfında araç üretebilen ülke sayısı bir elin parmaklarını geçmez. ZAHA’nın küresel arenadaki konumu, rakipleriyle kıyaslandığında daha net anlaşılmaktadır:
- AAV7 (ABD): Amerikan Deniz Piyadeleri’nin uzun yıllardır kullandığı efsanevi araç. Ancak AAV7, 1970’lerin teknolojisiyle üretilmiş, balistik koruması zayıf ve modern tehditlere karşı yetersiz kalan bir platformdur. ZAHA, AAV7’ye göre çok daha üstün zırh koruması, mayın direnci ve modern elektronik altyapı sunmaktadır.
- ACV (BAE Systems / Iveco – ABD): ABD’nin AAV7 yerine geçirdiği yeni nesil 8×8 tekerlekli araç. ACV tekerlekli yapısıyla karada hızlı olsa da, ZAHA’nın paletli yapısı, zorlu ve yumuşak zeminlerde (ıslak kum, bataklık) tekerlekli rakiplerine göre daha üstün bir mobilite ve tutunma sağlar.
- ZBD-05 (Çin): Çin’in amfibi aracı, suda planing (kayma) yaparak çok yüksek süratlere (20+ km/s) çıkabilir. Ancak bu hız uğruna zırh korumasından ciddi feragat edilmiştir. ZAHA ise hız ve koruma dengesini, NATO standartlarındaki beka kabiliyetiyle (STANAG 4569) optimize ederek personelin hayatta kalma şansını maksimize eder.
TCG Anadolu ve Mavi Vatan İçin Stratejik Önemi
ZAHA’nın envantere girmesi, Türk Deniz Kuvvetleri’nin ufuk ötesi harekat kabiliyetini perçinlemiştir. TCG Anadolu gibi değerli bir geminin kıyıya çok yaklaşmasına gerek kalmadan, ZAHA’lar kilometrelerce açıktan denize inerek düşman kıyılarına baskın düzenleyebilir.
Araç içi gelişmiş haberleşme sistemleri ve Muharebe Alanı Yönetim Sistemi sayesinde ZAHA araçları, gemiyle, havadaki SİHA’larla ve karadaki diğer unsurlarla sürekli veri paylaşımı yaparak Ağ Merkezli Harp yeteneğine katkı sunar.
21 kişilik mürettebat (Sürücü, Nişancı, Komutan + 18 Deniz Piyadesi) taşıma kapasitesiyle ZAHA, bir amfibi taburu hızla sahile intikal ettirebilir. Personel taşıyıcı, komuta, kurtarma ve istihkam gibi farklı varyantları bulunan platform, TCG Anadolu’nun çelik pençesi olarak Mavi Vatan savunmasında caydırıcılığın yeni sembolü olmuştur.
