Türk Telekom ile savunma sanayiinin mühendislik gücü ASELSAN, haberleşme teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla stratejik bir iş birliğine imza attı. Ankara Ticaret Odası (ATO) ve Türk Dünyası İş Konseyi’nin de paydaşları arasında yer aldığı ortaklık kapsamında yerli akıllı cep telefonları, kullanıcı cihazları ve haberleşme altyapılarında kullanılacak donanım ve yazılımların yerli olarak geliştirilmesi hedefleniyor.
Yol Haritası Belirlendi, Somut Adımlar Atıldı
Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin, ASELSAN CEO’su Ahmet Akyol, ATO Başkanı Gürsel Baran ve Türk Dünyası İş Konseyi Başkanı Aydın Erkoç’un katılımıyla gerçekleşen toplantıda, projenin yol haritası ve iş birliği ana konuları netleştirildi. Toplantı sonrası açıklama yapan Şahin yerli ve milli akıllı cep telefonu müjdesini şu cümleler ile verdi:
“Bu güçlü birliktelik sayesinde yerli ve milli cihaz projemizin yol haritası belirlendi ve hayata geçmesi için ilk somut adımlar atıldı”
Şahin, Türk Telekom’un yalnızca bir telekomünikasyon şirketi olmadığını vurgulayarak şunları kaydetti:
“Türkiye’nin geleceğini tasarlayan bir teknoloji şirketiyiz. İştiraklerimiz Argela ve Netsia’nın ileri teknolojiler alanındaki 70’i aşkın uluslararası patenti, bu konudaki inovasyon gücümüzün en büyük kanıtıdır.”
1997’deki Yarım Kalan Hikaye: ASELSAN 1919
Bu ortaklık, ASELSAN için yarım kalan bir hikayeyi tamamlama fırsatı da taşıyor. Şirket, bundan tam 30 yıl önce, 1994’te yaklaşık 80 kişilik bir mühendis ekibiyle yerli cep telefonu çalışmalarına başlamıştı. Üç yıllık Ar-Ge ve 5 milyon dolara yakın yatırımın ardından 1997’de ASELSAN 1919 modeli piyasaya sürüldü.
Adını Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkış tarihinden alan telefon, 185 gram ağırlığı, titreşim özelliği, 315 kişilik rehberi ve dinlemelere karşı özel güvenlik katmanıyla döneminin ötesinde bir cihazdı. İlk parti 500 adet üretildi, kısa sürede 10 farklı ülkeye 5 binden fazla satılarak Türkiye’yi dünyada cep telefonu üreten 9 ülkeden biri haline getirdi.
Ancak patent anlaşmazlıkları, dönemin hükümetinden yeterli yatırım alamaması ve Nokia gibi küresel rakiplerin agresif pazar stratejileri karşısında proje sürdürülemedi. 1999’da üretim durduruldu.
Şimdi aynı ASELSAN, 30 yıl önce yarım kalan bu hikayeyi çok daha ileri bir noktadan yeniden başlatıyor. Üstelik bu kez hedef yalnızca bir cep telefonu değil, işlemcisinden işletim sistemine, şebeke altyapısından güvenlik katmanına kadar uçtan uca milli bir haberleşme ekosistemi.
ASELSAN’ın Haberleşme Birikimi
ASELSAN CEO’su Ahmet Akyol ise şirketin haberleşme alanındaki köklü geçmişine dikkat çekti. “ASELSAN’ın ilk faaliyet alanı haberleşme. Kuruluş felsefemizde askeri haberleşme cihazlarını yerli olarak üretmek var. Bugüne kadar 1 milyondan fazla haberleşme sistemini üreterek sahaya sunduk” diyen Akyol, Emniyet ve Jandarma Teşkilatı için hayata geçirilen JEMUS ve KETUM projeleriyle Türkiye genelinde kritik iletişim altyapıları kurulduğunu hatırlattı.
Akyol, son dönemde dünyada yaşanan çatışmaların haberleşme altyapısı ve cihazlarının güvenlik açısından kritik önemini ortaya koyduğunu belirterek, “ASELSAN, haberleşme teknolojilerinde sahip olduğu saha tecrübesi, üretim kapasitesi ve kritik altyapı kurma yetkinliği ile bu ekosistemin doğal ve güçlü bir parçasıdır” ifadelerini kullandı.
Türk Telekom’un Uluslararası Teknoloji Hamleleri
Şahin, Türk Telekom’un halihazırda uluslararası ölçekte teknoloji ihraç ettiğini de vurguladı. İsveçli Net Insight ile birlikte geliştirilen senkronizasyon ürününün ticarileştirildiğini, Open RAN çözümleri ile RIC ve SEBA ürünlerinin hem Türkiye’de hem de dünyanın farklı ülkelerinde aktif olarak kullanıldığını belirtti.
Şahin, “Sektörümüzün en büyük yatırımcılarından biri olarak altyapı hamlelerimiz ve Ar-Ge çalışmalarımız, ülkemizin dijital geleceğini yerli imkanlarla inşa etme vizyonumuzda büyük önem taşıyor” dedi.
Montaj Değil, Uçtan Uca Millileştirme
Bu ortaklığı benzerlerinden ayıran en kritik nokta, hedefin yalnızca bileşenleri bir araya getirip üzerine marka etiketi yapıştırmak olmaması. Türk Telekom ve ASELSAN, işlemci mimarisinden işletim sistemine, güvenlik katmanından şebeke altyapısıyla uyumluluğa kadar tüm kritik alt sistemlerde milli çözümler geliştirmeyi hedefliyor.
ASELSAN’ın askeri haberleşmedeki yarım asırlık saha tecrübesi, Türk Telekom’un iştirakleri Argela ve Netsia’nın 70’i aşkın uluslararası patente sahip Ar-Ge gücüyle birleştiğinde, ortaya yalnızca bir cihaz değil, dışa bağımlılığı kıran, ihraç edilebilir ve en önemlisi millî güvenlik riski taşımayan entegre bir teknoloji platformu çıkması bekleniyor.
Yerli Cep Telefonu İçin Dörtlü Ortaklık Yapısı
İş birliğinin dikkat çeken yönlerinden biri de çok ortaklı yapısı. Türk Telekom’un teknoloji şirketi kimliği, ASELSAN’ın savunma sanayisi ve mühendislik gücü, ATO’nun iş dünyası ağı ve Türk Dünyası İş Konseyi’nin uluslararası bağlantıları bir araya geliyor. Bu yapı, geliştirilecek akıllı telefonların yalnızca Türkiye pazarına değil, Türk Cumhuriyetleri başta olmak üzere ihracat pazarlarına da yönelik olabileceğine işaret ediyor.
ASELSAN ve Türktelekom Ortaklığı İle Hangi Cihazlar Geliştirilecek?
Açıklanan yol haritasına göre ortaklık üç ana başlığa odaklanıyor: yerli akıllı telefonlar, kullanıcı cihazları ve haberleşme altyapı donanım ve yazılımları. Henüz spesifik ürün detayları veya lansman takvimi paylaşılmış değil. Ancak ASELSAN’ın askeri haberleşme alanındaki birikiminin sivil pazara transfer edilmesi, projenin teknik omurgasını oluşturacak gibi görünüyor.
