Baykar ve T3 Vakfı ekiplerinin birlikte geliştirdiği, açık kaynak donanımlı, TI AM67A tabanlı yüksek performanslı geliştirme kartı T3 Gemstone O1 resmi olarak tanıtıldı. Deneyap Kart’ın ardından milli ekosistemin bir sonraki adımı olarak konumlandırılan kart, otonom sistemler, İHA’lar ve insansız deniz araçları geliştiren gençlerin ihtiyaçlarına göre tasarlandı.
Tek Kartla Otonom Görev Bilgisayarı
T3 Gemstone O1’in en dikkat çekici özelliği, ayrı bir uçuş kontrolcüsü kartına ihtiyaç duymadan tek başına otonom görev bilgisayarı olarak çalışabilmesi. Kart üzerinde bulunan 9 eksen IMU ve barometre, uçuş kontrol gereksinimlerini doğrudan karşılarken, kart üstü CAN FD desteği ESC, servo ve alt sistemler için harici transiver ihtiyacını ortadan kaldırıyor.
Kartın kalbinde, 4 çekirdekli Cortex-A53 işlemci ve IMG BXS-4-64 GPU barındıran Texas Instruments AM67A yongası bulunuyor. 50 GFLOPS grafik işlem gücü sunan GPU’nun yanı sıra 4 TOPS dahili yapay zeka hızlandırıcısı, gerçek zamanlı yapay zeka uygulamaları için kritik bir altyapı sağlıyor. Yedinci nesil endüstriyel ISP, RGB-IR, WDR ve yoğun optik akış özellikleriyle gelişmiş görüntü işleme kabiliyeti sunuyor.
Gerçek Zamanlı Kontrol İçin Çift Çekirdek Mimarisi
T3 Gemstone O1’i benzerlerinden ayıran bir diğer özellik ise 2 adet Cortex-R5F gerçek zamanlı çekirdek. Linux’un yanında determinist kontrol döngüsü sağlayan bu çekirdekler, otonom sistemlerde zamanlama hassasiyetinin kritik olduğu uygulamalar için tasarlandı.
Kart üstü M.2 2280 NVMe soketi, HAT yığını gerektirmeden yüksek hızlı ve titreşim altında daha güvenilir veri depolama imkanı sunuyor. 5-12 Volt / 5 Amper DC girişi sayesinde mobil platformlarda USB-C’ye bağımlı kalmadan çalışabiliyor. 40 pinli GPIO ve kamera bağlantısının Raspberry Pi uyumlu olması ise mevcut aksesuar ekosisteminin kartla doğrudan kullanılabilmesini sağlıyor.
Bağlantı tarafında 32 GB eMMC, microSD yuvası, Gigabit Ethernet, Wi-Fi, çift MIPI CSI ve HDMI + DSI seçenekleri sunan kart, hem geliştirme hem de saha kullanımı için geniş bir esneklik sağlıyor.
Haluk Bayraktar: “Bu Bir Ticari Girişim Değil”
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Bayraktar, T3 Gemstone O1’e yönelik sosyal medyadaki fiyat eleştirilerine verdiği kapsamlı yanıtta kartın stratejik önemini ve maliyet yapısını detaylandırdı. “Burada kar amacı gütmeyen, tek bir kuruş ticari beklentisi olmayan teknolojik bir çalışma var. Geliştirme masraflarının tamamını Baykar ve T3 Vakfı karşıladı” diyen Bayraktar, 10.000 adetlik seri üretime başlandığını ve kartların TEKNOFEST takımlarına ücretsiz dağıtıldığını açıkladı.
Fiyat karşılaştırmalarında ithal kartların arkasında trilyon dolarlık çip devlerinin durduğuna dikkat çeken Bayraktar, “BeagleBoard Texas Instruments, Raspberry Pi Broadcom, Arduino Qualcomm, Çinli üreticiler Rockchip çipleriyle çalışıyor. Bu firmalar kendi ekosistemlerini büyütmek için çiplerini o platformlara maliyetinin altında, hatta pazarlama bütçelerinden sağlıyor. Dışarıdan bağımsız bir yapı bu çipleri almak istediğinde ise ya kapıyı kapatıyorlar ya da piyasa fiyatının çok üstünde satıyorlar” ifadelerini kullandı.
Bayraktar, asıl maliyet artışının bellek bileşenlerinden kaynaklandığını da şu sözlerle açıkladı: “Projeye başladığımızda 10 dolar olan LPDDR4 ve eMMC bellek maliyeti, küresel piyasalardaki dalgalanmalar nedeniyle bugün 100 dolara dayandı. Fiyatın büyük bölümü buradan geliyor. Piyasada bu bileşenlerin fiyatı düştüğü an, indirim olduğu gibi karta yansıtılacak.”
Milli Çip Yol Haritasının İlk Adımı
Bayraktar, T3 Gemstone O1’i Türkiye’nin uzun vadeli çip stratejisinin ilk halkası olarak konumlandırıyor. TB2’nin gelişim sürecine atıfta bulunan Bayraktar, “Bayraktar TB2’yi ilk yaptığımız günleri hatırlayın, motoru da veri linkini de ithal ediyorduk. ‘Neden uğraşıyorsunuz, dışarda hazır varken ne gerek var?’ diyenler oldu. Oysa geleceğinizi dışarıdan hazır alacağınız bileşenlere dayarsanız, gün gelir en kritik anda yarı yolda kalırsınız. Biz zoru seçtik. Bugün motorları da veri linklerini de kendimiz geliştirip üretiyoruz” dedi.
Çip yolculuğunun üç aşamalı olduğunu belirten Bayraktar, “Önce kartı tasarlar, yazılımını yazar, dokümante eder ve topluluğunu kurarsın. Ardından çip tasarımına geçersin. Ekosistem oluştukça da çip üretim yatırımına girersin” açıklamasını yaptı. TEKNOFEST Çip Tasarım Yarışması’nın bu alandaki uzman nesli yetiştirdiğini vurgulayan Bayraktar, “Bugün işlemcisi henüz bize ait olmayan bir kart tasarlıyoruz ama bu kartın etrafında büyük bir milli ekosistem oluşturuyoruz” ifadelerini kullandı.
Baykar ve T3 Vakfı, sadece bu yıl TEKNOFEST’te yarışan takımlara 100 milyon TL malzeme desteği ve 75 milyon TL’nin üzerinde ödül sağlıyor. T3 Gemstone O1, eğitim kurumlarına ve TEKNOFEST takımlarına malzeme desteği kapsamında kâr amacı gütmeden ulaştırılacak.
Not
Bu haberimizi destekleyici fotoğraf veya video kaydınız varsa lütfen iletişim sayfasında yer alan bilgileri kullanarak bizimle paylaşınız.
