1960’lı yıllarda Gaziantep’te 50 çift ayakkabı üreten küçük bir atölyeden, bugün yılda milyonlarca çift üretim yapan dev bir sanayi kuruluşuna… Türkiye’nin en çok tercih edilen spor ayakkabı markalarından biri olan Kinetix’in ve arkasındaki güç Ziylan Grubu’nun hikayesi, yerli üretimin ve vizyoner girişimciliğin en somut kanıtı.
Türkiye’de “spor ayakkabı” denildiğinde akla gelen ilk yerli marka olan Kinetix, sadece bir ürün değil, ulaşılabilir kaliteyi temsil eden bir simgedir. 1989 yılında kurulan ve bugün Türkiye’nin dört bir yanındaki 1500’ü aşkın satış noktasında tüketicilerle buluşan bu marka, arkasında yarım asrı aşan bir tecrübe ve sanayileşme kültürü barındırıyor.
Bu yazımızda, Ahmet Ziylan’ın küçük bir atölyede yaktığı üretim ateşinin, nasıl küresel standartlarda üretim yapan entegre bir tesis haline geldiğini ve Kinetix’in marka yolculuğunu derinlemesine inceliyoruz.
Temeller Atılıyor: Gaziantep’ten İstanbul’a Uzanan Yolculuk (1960-1970)
Ziylan Grubu’nun kökleri, Türk sanayisinin emekleme dönemlerine, 1960’lı yılların başına dayanır. Grubun kurucusu ve onursal başkanı Ahmet Ziylan, Gaziantep’te kurduğu küçük bir atölyede, tamamen el işçiliğine dayalı ısmarlama ayakkabı üretimine başladı.
O yıllarda günlük üretim kapasitesi sınırlıydı; ancak kaliteye verilen önem, Ziylan isminin kısa sürede duyulmasını sağladı. 1970’lerin başına gelindiğinde, Gaziantep’teki yerel başarı, vizyonun büyümesini sağladı ve üretim İstanbul’a taşındı.
Yan Sanayiden Ana Üretime Geçiş
İstanbul’daki ilk yıllarda stratejik bir karar alındı. Sadece ayakkabı üretmek yerine, ayakkabının en kritik bileşenlerinden biri olan taban ve yan sanayi malzemelerinin imalatına odaklanıldı. Bu hamle, Ziylan Grubu’nun ayakkabının “mutfağını” ve “kimyasını” öğrenmesini sağladı.
Sanayileşme Hamlesi: PVC Devrimi ve İlk Spor Ayakkabı (1980-1985)
1980’li yıllar, Türkiye ekonomisinin dışa açıldığı ve sanayileşmenin hız kazandığı bir dönemdi. Ziylan Grubu, bu değişimi en iyi okuyan firmalardan biri oldu.
- Teknolojik Dönüşüm: 80’lerin başında Granül PVC ve PVC enjeksiyonlu ayakkabı üretimine geçildi. Bu teknoloji, daha hızlı, daha dayanıklı ve daha ekonomik üretim yapılmasına olanak tanıdı.
- İlk Spor Ayakkabı (1985): Türk tüketicisinin spor ayakkabıya olan ilgisinin artmaya başladığı bu dönemde, Ziylan Grubu ilk yerli spor ayakkabı üretimini gerçekleştirdi. Bu adım, ileride doğacak Kinetix markasının da habercisiydi.
Kinetix’in Doğuşu: “Herkes İçin Spor Ayakkabı” (1989)
1989 yılına gelindiğinde, global spor markaları Türkiye pazarına girmeye başlamıştı ancak fiyatları geniş kitleler için ulaşılmazdı. Ziylan Grubu, bu boşluğu görerek Kinetix markasını kurdu.
Kinetix’in misyonu netti: “Kaliteden ödün vermeden, ulaşılabilir fiyatlı spor ayakkabı üretmek.”
Bu strateji, markanın kısa sürede halk tarafından benimsenmesini sağladı. Özellikle gençler ve çocuklar arasında hızla yayılan Kinetix, sadece bir spor ayakkabı değil, bir yaşam tarzı markası olma yolunda ilerledi.
Ürün Gamının Genişlemesi: Ayakkabıdan Tekstile (2005)
2000’li yıllar, markaların “tek ürün” odaklılıktan “kombin” odaklılığa geçtiği yıllardı. Ayakkabı sektöründeki rüştünü ispatlayan Kinetix, 2005 yılında stratejik bir genişleme kararı aldı ve tekstil sektörüne girdi.
- Tamamlayıcı Ürünler: Spor ayakkabıların yanına eşofmanlar, tişörtler, montlar ve spor aksesuarları eklendi.
- Mağazacılık Gücü: Bu ürün çeşitliliği, FLO ve In Street mağazalarının “çok departmanlı” yapısını besleyen en önemli güç oldu.
Bugünün Ziylan Grubu: Üretim ve İstihdam Devine Dönüşüm
Gaziantep’teki o küçük atölye, bugün Türkiye’nin en büyük entegre ayakkabı üretim tesislerine sahip dev bir yapıya dönüştü. Ziylan Grubu’nun güncel yapısı ve ekonomiye katkısı şu başlıklarla özetlenebilir:
- Entegre Üretim Gücü: Şanlıurfa ve İstanbul’daki tesislerinde, ham maddeden son ürüne kadar tüm süreçler kendi bünyesinde yönetiliyor.
- 14 Şirketlik Dev Yapı: Grup çatısı altında, üretimden perakendeye, lojistikten pazarlamaya kadar faaliyet gösteren 14 farklı şirket bulunuyor.
- İstihdam: Doğrudan üretim tarafında yaklaşık 1.800 kişiye, perakende ağıyla birlikte (FLO Mağazacılık ekosistemi) on binlerce kişiye istihdam sağlanıyor.
- İhracat: 1985 yılında kurulan ve grubun lokomotifi olan Ziylan Ayakkabı A.Ş., bugün Kinetix başta olmak üzere ürettiği markaları Avrupa’dan Orta Doğu’ya, Balkanlar’dan Türki Cumhuriyetlere kadar pek çok ülkeye ihraç ediyor.
Yerli Üretimin Gücü
Kinetix ve Ziylan Grubu’nun hikayesi, “Yerli malı kalitesizdir” algısını yıkan, Ar-Ge ve teknolojiye yatırım yapıldığında Türk markalarının global rakiplerle kendi evinde nasıl başa çıkabildiğini gösteren bir ders niteliğindedir.
Ahmet Ziylan’ın 1960’ta attığı tohumlar, bugün Türkiye’nin ayakkabı sanayisinde bir çınar ağacına dönüşmüş durumda. 1500 satış noktasıyla Türkiye’nin en yaygın ayakkabı markalarından biri olan Kinetix, ulaşılabilir modanın adresi olmaya devam ediyor.
