Uydu teknolojisiyle çalışan sistemlerin maliyetinin yüksek olması ve başka ülkelerin teknolojilerine bağımlılık yaratması, stratejik açıdan risk oluşturuyor. Buna karşın, sadece atmosferi kullanarak kıtalararası ses ve görüntü aktarımı sağlayan Foresc, hiçbir kullanım maliyeti gerektirmiyor.
Sistem, NATO’ya satılan ilk Türk ürünü olma özelliğini taşıyor ve aynı zamanda Rus donanmasına giren ilk yabancı sistem olarak da tarihe geçiyor.
Konuyla ilgili bilgi veren TÜBİTAK Foresc Projesi Yöneticisi Ali Çıkıkçı, sistemin başarısını şöyle özetliyor:
“İlk olarak Rusya, Ukrayna ve Romanya’daki Black Sea 4 tatbikatlarında kullanıldı. Buradaki çalışmaları duyan NATO, Akdeniz Güvenliği kapsamındaki Active Endeavour harekatında bu sistemi kullanmaya başladı. Şu ana kadar 20 ülke sistemi kullandı; bazıları sürekli, bazıları ise dönem dönem tercih ediyor. Gürcistan, Rusya ve Romanya ise sistemi sürekli kullanan ülkeler arasında.”
Teknik Derinlik: FORESC Nasıl Çalışıyor?
FORESC/FORESC-II, basit bir telsiz sisteminden çok daha fazlası. Uyduya ihtiyaç duymadan HF/VHF/UHF telsiz hatları üzerinden çalışan, gelişmiş bir Güvenli Veri Terminali çözümüdür.
Sistemin teknik mimarisi şu kritik standartlara dayanıyor:
- STANAG 5066 Standardı: Sistem, NATO’nun HF (Yüksek Frekans) üzerinden veri taşımaya yönelik STANAG 5066 profilini esas alıyor. Bu katman, modem/radyo ile uygulamalar arasındaki arayüzü standardize ederek, e-posta, sohbet (chat), dosya aktarımı ve sınırlı IP trafiği gibi servislerin, atmosferik koşulların zorlu olduğu HF kanallarında bile güvenilir şekilde çalışmasını sağlıyor.
- Ufuk Ötesi (BLOS) Haberleşme: Uyduya gerek duymadan, radyo dalgalarını atmosferden yansıtarak binlerce kilometre öteye veri taşıyabiliyor.
- Görüntü Aktarımı Detayı: Açık kaynaklarda geçen görüntü aktarımı yeteneği, HF bant genişliğinin fiziksel sınırları nedeniyle canlı bir video akışından ziyade; sahada çekilen fotoğrafların veya harita verilerinin sıkıştırılmış dosya formatında güvenle merkeze iletilmesi prensibine dayanıyor.
%100 Güvenlik ve Afetlerde Kesintisiz İletişim
Sistemin küresel çapta talep görmesinin temelinde güvenlik ve bağımsızlık yatıyor. FORESC, verileri hatta vermeden önce çevrim içi sıkıştırma ve şifreleme algoritmalarından geçiriyor. Bu sayede havada yakalanan sinyaller, karşı tarafta bir FORESC terminali ve doğru anahtar olmadan asla çözülemiyor.
Ayrıca sistemin ARQ (Otomatik Tekrar İletim) modu, verinin bozulmadan ulaştığını teyit ederken, Broadcast (Yayın) modu ise tek bir kaynaktan çok sayıda birime aynı anda emir/bilgi geçilmesine olanak tanıyor. GSM şebekelerinin ve uyduların devre dışı kalabildiği deprem gibi doğal afetlerde, sadece bir telsiz ve atmosferi kullanan FORESC, hayat kurtaran bir iletişim köprüsü kurabiliyor.
