Savunma Sanayisi Başkanlığı (SSB), sadece platform üreten değil, o platformlara hayat veren kritik teknolojilere hükmeden bir yapıya dönüşüm stratejisini hızlandırdı. 13 Ocak 2026 tarihinde Ankara’da düzenlenen törenle, yapay zekadan kuantum teknolojilerine, hipersonik itki sistemlerinden süper alaşımlara kadar 14 yeni Ar-Ge projesinin imzaları atıldı. SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, “Artık sadece platform sayısıyla değil, kritik teknolojilerdeki söz sahipliğimizle sahadayız” mesajını verdi.
Türk savunma sanayisi, KAAN, KIZILELMA, ALTAY ve TCG ANADOLU gibi dev platformların ardından, bu sistemlerin “beyni, kalbi ve sinir sistemi” olarak nitelendirilen alt teknolojilerde tam bağımsızlık için vites yükseltti. Savunma Sanayisi Başkanlığı tarafından koordine edilen ve 2025 yılı vizyonu kapsamında başlatılan 14 yeni Ar-Ge projesi, düzenlenen törenle hayata geçirildi.
Törene Savunma Sanayisi Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün’ün yanı sıra, projelerde görev alacak 13 savunma sanayi firması, 5 üniversite ve 5 araştırma enstitüsünün temsilcileri katıldı. Bu projeler, Türkiye’nin sadece bugünün değil, 10-20 yıl sonrasının muharebe ortamına (Future Combat Environment) hazırlık yaptığının en somut göstergesi oldu.
“Platform Yarışı Bitti, Teknoloji Derinliği Başladı”
İmza töreninde stratejik açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Haluk Görgün, dünyadaki savunma sanayi rekabetinin boyut değiştirdiğine dikkat çekti. “Sahadaki caydırıcılık ve masadaki itibar, artık sadece ürettiğimiz uçak veya tank sayısıyla ölçülmüyor” diyen Görgün, yeni dönemin kodlarını şöyle açıkladı:
“Kritik teknolojilerde söz sahibi olma kapasitemiz, yeni bilgiyi ürüne, ürünü ise sahada bir kabiliyete dönüştürme hızımız, gücümüzün asıl kaynağıdır. Dünya genelinde rekabet, platform yarışının ötesine geçmiştir. Biz de şirketlerimizin kendi öz kaynaklarıyla geliştirdiği ürünlerin ötesinde, devlet aklı ve desteğiyle geleceğin teknolojilerine yatırım yapıyoruz.”
Görgün, SSB bünyesinde yürütülen Ar-Ge bütçesinin 3 milyar 340 milyon dolara, proje sayısının ise 1.600’ün üzerine çıktığını belirterek, Ar-Ge’nin bir harcama kalemi değil, stratejik bir yatırım olduğunu vurguladı.
İşte İmzalanan 14 Stratejik Ar-Ge Projesi
Törende imzalanan projeler; yapay zekadan kuantum teknolojilerine, motor malzemelerinden yeni nesil roket yakıtlarına kadar savunma sanayisinin en uç noktalarını hedefliyor. 2025 yılında Ar-Ge portföyüne alınan ve geleceğin harekat ortamını şekillendirecek o projelerin detayları şöyle:
1. Yapay Zeka ve Otonom Sistemler Grubu
- CENGİZ Projesi: Otonom İnsansız Kara Araçları (İKA) için geliştirilecek bu sistem, “pekiştirmeli öğrenme” (reinforcement learning) tabanlı kontrol mimarisi sunacak. Projenin en dikkat çeken yönü ise İKA’lara kazandırılacak “Yapay Zeka Temelli Sesle Kontrol” yeteneği olacak.
- KİDA-PORT Projesi: Denizlerin yeni vurucu gücü Kamikaze İnsansız Deniz Araçları (KİDA) için rota takibi artık yapay zekaya emanet. Pekiştirmeli öğrenme algoritmalarıyla KİDA’lar en zorlu deniz şartlarında hedefe en optimum rotadan gidecek.
- İKON Projesi (İmge Konumlandırma Yöntemleri): GPS’in olmadığı veya karıştırıldığı ortamlarda, hava araçlarının yeryüzü şekillerini ve imgeleri analiz ederek kendi konumunu bulmasını sağlayacak stratejik bir seyrüsefer projesi.
2. İleri Malzeme ve Motor Teknolojileri Grubu
- ZÜMRÜT Projesi: Türkiye’nin jet motoru serüvenindeki (KAAN, TF6000) en kritik halka olan türbin kanatçıkları için “Dördüncü Nesil Tek Kristal Malzeme” ve döküm prosesleri yerlileştirilecek.
- DORUK Projesi (Faz-3): Havacılık motorlarının yüksek sıcaklık ve basınca maruz kalan parçaları için geliştirilen malzeme programının üçüncü fazı. Bu proje, motor ömrünü ve performansını doğrudan artıracak.
3. Haberleşme ve Siber Güvenlik Grubu
- MİTHAT Projesi: 6G ve ötesi askeri haberleşmenin kapısını aralayacak olan proje ile Milimetre ve Terahertz bandında çalışan, yüksek veri aktarımına sahip ve karıştırılması zor haberleşme teknolojileri geliştirilecek.
- AYAZ Projesi: Ağ tabanlı askeri haberleşmede kullanılan dalga şekilleri, yapay zeka algoritmalarıyla optimize edilecek. Bu sayede spektrum verimliliği ve güvenliği artırılacak.
- SİBER İKİZ Projesi: Kritik askeri sistemlerin “Dijital İkiz”leri oluşturularak, siber saldırılar önce bu sanal ikiz üzerinde tespit edilecek ve savunma mekanizmaları yapay zeka ile anında devreye girecek.
4. Roket, Yakıt ve Enerji Grubu
- ALAZ Projesi: Eklemeli imalat (3D Yazıcı) yöntemleri kullanılarak, karmaşık geometrilere sahip, yüksek verimli yeni nesil katı yakıt bloklarının üretilmesi sağlanacak.
- DEFNE Projesi: Roket motorlarının performansını belirleyen katı yakıtların raf ömrünü ve yanma kararlılığını artıran kritik “olgunlaştırma ajanları” yerli imkanlarla sentezlenecek.
5. Sensör, KBRN ve İleri Fizik Grubu
- MURAT Projesi: Radar görünmezliği ve sinyal yönlendirme için kritik olan “Uyarlanabilir Meta Yüzey” teknolojileri ile platformların elektromanyetik izleri yönetilecek.
- Kuantum Teknolojileri Geliştirme Platformu: Türkiye’nin kuantum sensör ve şifreleme alanındaki bilgi birikimini ürüne dönüştürecek çatı proje.
- NEHİR Projesi: Kimyasal tehditleri uzaktan algılayabilen “Aktif Sistem Kimyasal Ajan Tespit Teknolojisi” ile asimetrik saldırılara karşı erken uyarı sağlanacak.
- BAHAR Projesi: Biyolojik savaş ajanlarını tespit etmek için MEMS (Mikro Elektro-Mekanik Sistemler) tabanlı, minyatür ve hassas sensörler geliştirilecek.
Geçmişin Ar-Ge’si, Bugünün İhracat Rekortmeni Oldu
Haluk Görgün konuşmasında, Ar-Ge projelerinin rafa kaldırılan dosyalar olmadığını, sahada somut ürünlere dönüştüğünü geçmiş örneklerle kanıtladı. Bir zamanlar “fikir” aşamasında olan;
- DUFAS (Düşük Frekanslı Aktif Sonar Sistemi),
- ULAK (Milli Baz İstasyonu),
- MERCAN ve MİRA (İnsansız Deniz Araçları),
- KEMENT (Veri Bağı Sistemi)
gibi projelerin bugün envanterde olduğunu ve hatta şirketleşerek ihracat başarısı yakaladığını hatırlattı.
Ortak Akılla “Tam Bağımsızlık”
Tören, “Geleceğin Harekat Ortamını Şekillendirecek Teknolojiler (GOST)” çalıştayı çıktılarının somutlaşmış hali olarak kayıtlara geçti. 13 firma, 5 üniversite ve 5 enstitünün bir araya geldiği bu ekosistem, Türkiye’nin sadece silah satın alan veya üreten değil; savaş doktrinlerini değiştirecek teknolojileri “icatsu” eden bir ülke olma yolundaki yürüyüşünü hızlandıracak.
