Baykar bünyesine katılan İtalyan uçak üreticisi Piaggio Aerospace’in efsanevi modeli P.180 Avanti EVO, sıra dışı tasarımıyla gökyüzündeki en tanınan uçaklardan biri. Peki, uçağın burnundaki o küçük kanatçıklar aslında ne işe yarıyor? Şirketin Test Pilotu Lorenzo Villi, havacılık meraklılarının sıkça karıştırdığı “Canard” ve “Forewing” farkını ve uçağın verimlilik sırrını açıkladı.
Havacılık dünyasında “Gökyüzünün Ferrarisi” olarak bilinen ve Baykar’ın stratejik yatırımıyla yeniden yükselişe geçen Piaggio P.180 Avanti, jet hızına ulaşan tek turboprop uçak olmasıyla ünlü. Bu performansın arkasında ise patentli ve benzersiz bir aerodinamik mimari yatıyor: “Üç Kaldırma Yüzeyi” (Three Lifting Surfaces – 3LS).
Piaggio Aerospace Test Pilotu Lorenzo Villi, yayınlanan teknik videoda bu tasarımın fiziğini ve neden diğer uçaklardan daha verimli olduğunu detaylarıyla anlattı.
O Bir “Canard” Değil, “Ön Kanat”
P.180’in burnundaki yapı, genellikle savaş uçaklarında (Eurofighter, Rafale vb.) görülen “Canard” yapısıyla karıştırılıyor. Ancak Villi, bunun yaygın bir yanlış anlaşılma olduğunu belirtiyor.
Villi aradaki farkı şöyle açıklıyor:
“Bu bir genel yanılgı. Bir Canard karmaşık olurdu, hareketli olurdu ve pilota farklı uçuş hisleri verirdi. P.180’deki ise bir ‘Ön Kanat’tır (Forward Wing). Çok basit, sağlam ve son derece kullanışlı bir yapı.”
Yani bu parça, uçağı yönlendirmek için hareket eden bir kontrol yüzeyi değil, uçağın havada tutunmasına katkı sağlayan sabit bir kaldırma organı.
“Kuyruğa Basmak” Yerine “Burundan Kaldırmak”
Peki bu “Ön Kanat” neden var? Cevap, “Pozitif Kaldırma Kuvveti” prensibinde saklı.
Geleneksel uçak tasarımlarında fizik kuralları şöyle işler: Uçağın düz uçabilmesi için ana kanatlar uçağı yukarı kaldırırken, kuyruk (yatay stabilize) uçağın burnunu havada tutmak için aşağıya doğru baskı (negatif taşıma) uygular. Villi bu durumu, “Kuyruğa bastırmak, ihtiyacınız olmayan ekstra bir ağırlığı taşımak gibidir ve bu durum negatif kaldırma nedeniyle ‘indüklenmiş sürükleme’ (drag) yaratır” sözleriyle özetliyor.
3 Yüzey de Yukarı İtiyor: İşte Verimlilik Formülü
Piaggio P.180 Avanti’nin mühendislik dehası tam bu noktada devreye giriyor. Uçağın burnundaki ön kanat, burnu yukarıda tutmak için pozitif kaldırma kuvveti üretiyor.
Bu sayede;
- Ön Kanat (Forward Wing): Burnu yukarı kaldırıyor.
- Ana Kanat (Main Wing): Gövdeyi taşıyor.
- Kuyruk (Stabilizer): Geleneksel uçakların aksine aşağı basmak zorunda kalmıyor, o da yukarı doğru pozitif kaldırma üretiyor.
Lorenzo Villi, “Bu durumda ön kanat, ana kanat ve stabilize; hepsi yukarı doğru itiyor ve pozitif kaldırma üretiyor. Bu da elbette verimliliği artırıyor” diyerek, P.180’in neden daha az yakıtla daha hızlı uçabildiğini bilimsel olarak açıklıyor. Piaggio Aerospace’in Baykar tarafından satınalınmasıyla Baykar bünyesinde üretilmeye başlanan bu uçaklar, aerodinamik verimliliğin ders kitabı niteliğindeki bir örneği olarak gökyüzünde süzülmeye devam ediyor.
