Türk savunma sanayisinin Avrupa pazarındaki en büyük başarılarından biri olan HÜRJET anlaşmasının alt detayları netleşmeye başladı. İspanya ile imzalanan sözleşme kapsamında, TUSAŞ üretimi jetlerin eğitim süreçlerini yönetecek olan simülatörün yazılım ve veri paketleri, HAVELSAN tarafından İspanya’ya ihraç edilecek. Bu gelişme, Türkiye’nin sadece uçak platformu değil, dünya havacılığında çığır açan gömülü simülasyon özelliklerine sahip yüksek teknolojili uçuş eğitim yazılımlarını da ihraç edebildiğini kanıtlıyor.
Havacılık projelerinde bir platformun başarısı, o platformu kullanacak pilotların ne kadar iyi bir altyapıyla eğitildiğiyle doğrudan ilişkilidir. İspanya Hava ve Uzay Kuvvetleri’nin eğitim filosunu yenilemek amacıyla seçtiği HÜRJET’in eğitim ve simülatör altyapısı, bu alanda küresel bir oyuncu haline gelen HAVELSAN’a emanet edildi. Yaklaşık üç yıldır üzerinde çalışılan tam görev ve uçuş eğitim simülatörü, Türkiye’nin teknoloji ithal eden konumundan teknoloji ihraç eden konumuna geçişinin en net belgesi oldu.
Donanım Değil, Yazılım ve Veri Satıyoruz
HAVELSAN’ın İspanya’ya gerçekleştireceği bu ihracatın en stratejik yönü, fiziksel bir kabin satışından ziyade yazılımın satılmasıdır.
HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, bu tarihi dönüm noktasını şu sözlerle açıklıyor:
“İspanya’ya yapılan sözleşmeyle İspanya’daki simülatör üretiminden sorumlu firmaya simülatör yazılımlarını ve bütün veri paketlerini verebilme kapasitesine eriştik. Geçmişte biz yabancıdan yazılım alıp burada simülatörü inşa ederken, bugün tam tersi gerçekleşmiş oluyor.”
Bu durum, Türk mühendislerinin geliştirdiği uçuş fiziği motorlarının, aviyonik simülasyonların ve sanal ortam algoritmalarının NATO standartlarında onaylandığını ve Avrupalı firmalar tarafından altyapı olarak kullanıldığını gösteriyor.
Uçak Bitmeden Simülatörü Bitti: Mühendislik Simülatörü
HAVELSAN’ın HÜRJET projesindeki rolü, uçağın üretimi bittikten sonra başlamadı. Klasik yöntemde simülatörler, bitmiş bir uçak üzerinden modellenirken, HAVELSAN mühendisleri HÜRJET’in geliştirme süreciyle eş zamanlı çalışarak bir “Mühendislik Simülatörü” üretti.
Henüz uçak ortada yokken hazırlanan bu simülatör sayesinde, uçağın aerodinamik modelleri, kokpit senaryoları ve manevra kabiliyetleri sanal ortamda test edilip doğrulandı. HÜRJET’in gelişimine doğrudan katkı sağlayan bu eş zamanlı mühendislik modeli, şu anda Milli Muharip Uçak KAAN için de başarıyla uygulanıyor.
Havacılıkta Yeni Konsept: Gömülü Simülasyon
HÜRJET projesiyle birlikte havacılık dünyasına kazandırılan ve İspanya gibi ülkelerin de dikkatini çeken bir diğer önemli yenilik ise gömülü simülasyon (Embedded Simulation) teknolojisidir.
Yer tabanlı simülatör eğitimlerinin yanı sıra, uçağın doğrudan kendi üzerine entegre edilen bu yeni nesil yazılım sistemi, gökyüzündeki eğitim anlayışını değiştiriyor.
Uçağa monte edilen gömülü simülatör sayesinde pilotlar, gerçek bir uçuş icra ederken, dışarıda hiçbir fiziki hedef (düşman uçağı vb.) olmamasına rağmen, kokpit ekranlarında sanal hedefler görebiliyor. Böylece pilotlar, görev dışı intikal zamanlarında bile yerdeki görsel sistemlere ihtiyaç duymadan, gerçek fiziki şartlar (G-kuvveti vb.) altında farklı taktik senaryoların eğitimini havada pratik edebiliyor.
Teslimat Takvimi ve Avrupa’nın En Büyük Tesisi
Türkiye’yi küresel simülatör pazarında ana oyunculardan biri yapacak olan sistemin teslimat takvimi de netleşti. HAVELSAN, HÜRJET simülatörünü bu yılın son çeyreğinde Türk Hava Kuvvetleri’nin kullanımı için hazır hale getirecek. Ardından İspanya ihracatı için yazılım entegrasyon süreçleri başlayacak. HÜRJET’in 2027’de Türkiye’de, 2028’de ise İspanya’da göreve başlaması planlanıyor.
Öte yandan, artan milli platform (HÜRJET, GÖKBEY, KAAN, ATAK) taleplerine ve ihracat potansiyeline yanıt verebilmek adına HAVELSAN, Ankara HAB’da (Uzay ve Havacılık İhtisas Organize Sanayi Bölgesi) yeni bir tesis inşa ediyor. Tesis tamamlandığında, Avrupa’nın en büyük simülatör üretim ve entegrasyon merkezi olarak Türkiye’nin savunma sanayisi ihracatına çarpan etkisi yapacak.
