Kasırga Laboratuvarı’nda tasarlanan Türkiye’nin RISC-V işlemcisi, ilk çalıştırma testini başarıyla tamamladı. Oğuz Ergin‘in X hesabından yaptığı paylaşıma göre, 2024 yılının son günlerinde üretime gönderilen işlemci Haziran ayında ilk kez çalıştırılarak booting işlemini tamamladı. Ergin gerçekleştirilen bu başarılı işlem için “2024’ün son günlerinde üretime gönderdiğimizi duyurduğumuz işlemcimiz Haziran’da açıldı ve ilk sözünü söyledi. “Booting…”” ifadelerini kullandı.
Kasırga Laboratuvarı’nda Tasarlanan 1 Milimetrekarelik Kırmık
İşlemci, ODTÜ bünyesindeki Kasırga Laboratuvarı‘nda tasarlandı ve TSMC’nin 65 nanometre teknolojisinde, Europractice üzerinden üretildi. Ergin’in verdiği bilgilere göre çip, yalnızca bir milimetrekarelik bir kırmık boyutunda. Proje, TÜBİTAK 1505 programı kapsamında desteklendi ve Rovenma tarafından sağlanan imkanlarla hayata geçirildi.
Çıplak Kırmık Karta Saç Teli Kalınlığında Telllerle Bağlandı
Ergin, üretimden gelen işlemciyi test etmek amacıyla paketleme yapılmadan önce, çıplak kırmığın karta saç telinden ince tellerle bağlanması gerektiğini belirtti. Bu süreçte yapılan denemelerin kısa devreyle sonuçlandığını aktaran Ergin, ODTÜ MEMS Merkezi’nden Dr. Murat Artuç‘un desteğiyle bağlantının başarıyla gerçekleştirdiğini ve işlemciye güç verildiği anda işlemcinin içindeki başlangıç kodunun başarıyla çalıştığını aktardı.
Ergin, projede emeği geçenler arasında Seyyid Hikmet Çelik‘i, laboratuvar desteği için Ali Bozbey‘i, bağlantı süreci için Dr. Murat Artuç’u ve tüm Kasırga ekibini andı. Projenin bir sonraki aşamasında kendi programlarının işlemciye yüklenip çalıştırılması hedefleniyor.
TÜBİTAK 1505 Nedir?
TÜBİTAK 1505, üniversitede üretilen bilginin sanayide kullanılmasını sağlayan bir fon programı olarak biliniyor. Programa başvurmak için bir şirket ile bir üniversite (veya kamu araştırma merkezi) bir araya gelip ortak proje hazırlaması gerekiyor. Üniversite tarafı araştırmayı ve geliştirmeyi üstlenirken, şirket tarafı ise projenin sonuçlarını kendi üretimine uygulamayı taahhüt ediyor. Yürütülen proje TÜBİTAK ve şirket tarafından fonlanıyor.
TÜBİTAK 1505 destek programı ile üniversitelerdeki akademik birikim, rafa kalkmak yerine bir ürüne, bir sürece ya da üretim tekniğine dönüştürülüyor. Bu yüzden 1505 kapsamında desteklenen projeler, yeni bir ürün geliştirmek, var olan bir ürünü iyileştirmek, kalitesini artırmak veya üretim maliyetini düşürecek yeni bir teknik bulmakla yükümlü. Yalnızca akademik bir makale üretmek ya da teorik bir çalışma yapmak bu programın kapsamının dışında yer alıyor.
Kasırga Laboratuvarı’nın işlemci projesi de tam olarak bu çerçeveye oturuyor. ODTÜ’deki akademik kadro işlemciyi tasarlarken, Rovenma adlı teknoloji şirketi projenin sanayi tarafında yer almış durumda. TÜBİTAK’ın 1505 programı, bu iki tarafın bir araya gelmesini ve çipin üretime kadar giden sürecinin finanse edilmesini sağlıyor.
Geliştirilen İşlemci Nerede Kullanılacak?
Açık kaynaklarda işlemcinin ticari bir üründe kullanılacağına dair resmi bir duyuruya ulaşamadık. Ancak projenin niteliği, bunun bir ürüne ait çip olmaktan ziyade bir araştırma ve yetkinlik geliştirme adımı olduğunu gösteriyor. Oğuz Ergin’in laboratuvarı Kasırga, 2007’den bu yana bilgisayar mimarisi, gömülü sistemler ve düşük güç tüketimi üzerine çalışıyor. Bu işlemci de 65 nanometre gibi görece eski ama erişilebilir bir teknolojide üretilerek, ekibin kendi tasarımını silikona dökme ve test etme yeteneğini kanıtlıyor.
Ergin’in paylaşımındaki “Sırada kendi programlarımızı yükleyip koşturmak var” şeklindeki ifadesi, sürecin henüz yazılım geliştirme aşamasına geçmediğini de gösteriyor. Bu tür akademik çipler genellikle ilk etapta gömülü sistemler, IoT cihazları veya özel amaçlı hesaplama birimleri gibi alanlarda test edilmek üzere tasarlanıyorlar. Kasırga ekibinin geçmişte düşük alan ve güç tüketimine odaklanan işlemciler geliştirdiği düşünülürse, bu çipin de benzer bir hedefle, yani enerji verimliliği ve küçük boyutun kritik olduğu uygulamalar için bir temel oluşturduğu söylenebilir.
Not
Bu haberimizi destekleyici fotoğraf veya video kaydınız varsa lütfen iletişim sayfasında yer alan bilgileri kullanarak bizimle paylaşınız.
