Türk savunma sanayisinin SAHA EXPO 2026 fuarında en çok tartışılan ve merak edilen projesi olan 42.000 libre itkili devasa GÜÇHAN turbofan jet motorunun sır perdesi aralanıyor. Milli Savunma Bakanlığı (MSB) AR-GE Merkezi Müdürü Nilüfer Kuzulu, Türkiye’nin ilk yerli ve milli jet motoru projesi hakkında ezber bozan açıklamalarda bulundu. Fuar alanında sergilenen devasa motorun sadece bir konsept veya maket olduğu yönündeki iddialara son noktayı koyan Kuzulu; motorun tamamen yerli imkanlarla geliştirildiğini, an itibarıyla 6 adet üretildiğini ve kalifikasyon testlerinin bu yıl (2026) başlayacağını resmen duyurdu. Türkiye, beşinci nesil savaş uçaklarına güç verecek bu stratejik kalbi kağıt üzerinden çıkarıp doğrudan laboratuvar testlerine taşıdığını resmen duyurmuş oldu.
Havacılığın Kutsal Kasesi: Tek Kristal Kanatçıklar Üretildi
Dünyada jet motoru geliştirmeye çalışan birçok ülkenin tıkandığı en büyük mühendislik bariyeri metalürji bilimidir. Bir jet motorunun yanma odasında ve türbininde oluşan binlerce derecelik ısı, standart metalleri saniyeler içinde eritir. Bu ısıya dayanabilen tek teknoloji, atom dizilimi kusursuz olan tek kristal türbin kanatçıklarıdır.
Nilüfer Kuzulu’nun açıklamalarındaki en büyük mühendislik devrimi tam olarak burada yatıyor. Kuzulu, GÜÇHAN motorunda kullanılan tek kristal kanatçıkların tamamen Türkiye’de, kendi imkanlarımızla döküldüğünü ve üretildiğini açıkladı. Bununla birlikte MSB AR-GE Merkezi, dünyadaki mevcut F110 veya F135 motorlarını kopyalamak yerine sistemi sıfırdan tasarladı. Motorun hava emişini sağlayan kompresör mimarisi ve sıkıştırma oranları, tamamen Türk mühendislerinin özgün hesaplamalarıyla şekillendi. Dış ebat olarak dünyadaki muadillerine benzese de GÜÇHAN, termodinamik ve iç mimari olarak tamamen Türkiye’ye ait eşsiz bir teknolojik DNA taşıyor.
Helikopterden Savaş Uçağına Uzanan Süreç
GÜÇHAN gibi 42 bin libre (lbf) itki gücüne sahip bir canavarın bir gecede ortaya çıkması elbette beklenemez. MSB AR-GE ekipleri, bu devasa projeye yıllar önce köklü bir stratejiyle başladı. Kuzulu’nun da belirttiği gibi bakanlık; önce roket motorlarının yanma dinamiklerini çalıştı, ardından helikopter motorlarındaki türbin teknolojilerinde tecrübe kazandı ve nihayetinde bu birikimi jet motorlarına (turbofan) aktardı.
Sektörde en çok merak edilen “Bu motorlar nerede?” sorusuna verilen cevap ise projenin olgunluğunu ispatlıyor. MSB, tamamı yerli imkanlarla geliştirilen bu motordan prototip aşamasında tam 6 adet üretmeyi başardı. Üretilen bu 6 adet motor, mühendislikte sistemin tasarım aşamasını çoktan geçtiğini ve artık doğrudan fiziksel doğrulama aşamasına ulaştığını gösteriyor.
Kalifikasyon Testleri Bu Yıl Başlıyor
Nilüfer Kuzulu’nun açıklamaları, Türk havacılık sanayisinde motor ambargosu riskini kökünden bitirecek o tarihi takvimi de netleştirmiş oldu. An itibarıyla üretilmiş olan 6 adet GÜÇHAN motorunun kalifikasyon testlerine bu yıl başlanacak. Bu testlerde motorlar, binlerce saat boyunca maksimum devirde çalıştırılacak, aşırı sıcak ve soğuk testlerine tabi tutulacak ve havada karşılaşabileceği kuş çarpması gibi ekstrem senaryolarda dayanıklılığını ispatlayacak.
Önümüzdeki süreçte, yer testlerini (test rig) başarıyla tamamlayan bu motorların, Uçan Test Yatağı” adı verilen modifiye edilmiş uçaklarda havada denenmesi bekleniyor. Türkiye bu gelişmeyle sadece kendi Milli Muharip Uçağı’nı (KAAN) tasarlamakla kalmıyor. KAAN’ı sesten hızlı uçuracak 42.000 librelik devasa kalbi, içindeki tek kristal kanatçığına kadar tamamen kendi imkanlarıyla üreterek havacılık liginin en üst sırasına adını yazdırıyor.
